Therapieen

De podotherapeut heeft een scala van therapiemogelijkheden tot zijn beschikking. Omdat het onmogelijk is om alle aandoeningen te beschrijven, is er voor gekozen om de meest toegepaste behandelingsmethoden te beschrijven.

Doel van de therapieen

Het doel van de verschillende therapieën is onder te verdelen in vier grote groepen:

  • Correctie
    Uit het (sport)podotherapeutische onderzoek blijkt of een aandoening te corrigeren is.
     
  • Compensatie
    Als corrigeren niet meer mogelijk is, kan er wel worden gecompenseerd. De grond wordt als het ware opgehoogd tot de voet, door middel van een zool of een ander hulpmiddel.
     
  • Protectie
    Als blijkt dat een aandoening niet te corrigeren is, moet de pijn toch worden weggenomen. Dit kan door de aangedane plek te beschermen tegen pressie, frictie, tractie en beweging.
     
  • Preventie
    Een preventieve therapie kan ook tot de mogelijkheden van de (sport)podotherapeut behoren. Zo zijn er diverse aandoeningen die veel in de familie voorkomen, of bij iemand die een tijdje niet meer heeft gesport en weer gaat beginnen. Een recidief van een oude blessure of het willen voorkomen dat hij of zij een blessure oploopt speelt hierbij een rol.

Afhankelijk van de ernst en aard van de klacht kunnen bovengenoemde therapieën tijdelijk of voor onbepaalde tijd zijn.

Podotherapeutische zolen

therapieen_zooltherapie_niet-gecorrigeerde-voeten.jpgEen zooltherapie is een van de meest voorkomende behandelingsmethoden van de podotherapeut. Een zool kan zowel op de statiek als op de dynamiek invloed hebben.

Meestal is het een combinatie van beiden. Een podotherapeutische zool is opgebouwd uit verschillende verhogingen; elementen genoemd, die op basis van de driedimensionale voetscan op maat worden gemaakt. De hoogte, vorm en plaats van deze elementen hangt af van de gegevens die uit het onderzoek zijn verkregen. Dit geldt ook voor de materiaalkeuze. De afwerklaag, het gedeelte waar de voet op staat, is afhankelijk van het gebruik van verschillende materialen (leer, kunstof e.d.)

therapieen_zooltherapie_gecorrigeerde-voeten.jpgVoor sporters worden speciale sportzolen gemaakt. Voor welk soort kunststof wordt gekozen; hard-verend, dik-dun, ruw-glad, stug-soepel, schokdempend-absorberend, thermoplastisch, enzovoort, is vaak nog afhankelijk van welke sport wordt beoefend. Hardere materialen kunnen de voet in een bepaalde positie dwingen, maar hebben weer een minder schokdempend vermogen. Een zacht materiaal kan prettig zijn, maar als er te veel kracht op zo’n zacht element wordt uitgeoefend, wordt deze ingedrukt en gaat de werking verloren.  De podotherapeut weegt af of een bepaald materiaal het beoogde effect realiseert. Dit heeft tot gevolg dat in de zolen vaak verschillende materialen zijn verwerkt; elk met hun specifieke eigenschappen.

Orthese

Een siliconen-orthese is een hulpmiddel dat van siliconen wordt vervaardigd. Het wordt gemaakt voor voorvoetklachten of problemen aan de tenen. Het kan één specifieke functie hebben of verschillende doelen dienen:

  • protectie;
  • correctie
  • consolidatie;
  • preventie;
  • vervanging (= prothese).

Door de verschillende functiemogelijkheden, ziet elke siliconen-orthese er anders uit. Ook de materiaal keuze hangt af van de functie, de vorm en het gebruik. Er zijn bijvoorbeeld zeer zachte soepele materialen die goede protectie kunnen geven, maar te slap zijn om tenen te kunnen corrigeren. 

  • Protectieve siliconen-orthese
    Deze dient tegen druk of wrijving van de schoen of van andere tenen. Gevolgen van (te veel) druk en wrijving kunnen blaren, blauwe nagel (runnersnail), wondjes en eelt zijn, maar ook botuitsteeksels . Er zijn diverse gebieden aan de voorvoet of tenen die door een protectieve siliconen-orthese tegen de druk en/of wrijvingskrachten beschermd kunnen worden, deze gebieden bevinden zich het meest aan de tenen (bovenop, tussen en onder), uitsteeksels aan zijkant van de voorvoet bij de grote of kleine teen en pezen op de voorvoet. 
  • Correctieve siliconen-orthese
    Diverse standafwijkingen kunnen worden gecorrigeerd zoals klauw- en hamertenen. Uiteraard moet men eerst uitzoeken of de betreffende standafwijking gereduceerd kan worden. Bij een klauwstand als gevolg van reumatoïde artritis kan dit bijvoorbeeld niet altijd; hiervoor is vaker protectie geïndiceerd. 
  • Consoliderende siliconen-orthese
    Hierbij wordt door middel van een orthese voorkomen dat een progressieve degeneratie erger wordt, zoals het stijf worden van het grote teengewricht bij een hardloper. 
  • Preventieve siliconen-orthese
    Preventieve siliconen-ortheses worden het meest gemaakt voor jongere mensen. Bijvoorbeeld, ouders komen met hun kind bij de podotherapeut om te voorkomen dat deze in de toekomst problemen gaat krijgen met de druk van de schoen als gevolg het familiair scheef groeien van een teen. Het is dus een correctie van de teen, maar met als doel preventief handelen om problemen in de toekomst te voorkomen. 
  • Vervangende siliconen-prothese
    Als een patiënt door bijvoorbeeld een trauma of een amputatie door bijvoorbeeld diabetes mellitus een (gedeelte van een) teen moet missen kan dit problemen geven, omdat de naastliggende tenen geen tegendruk meer krijgen van de verwijderde teen. Hierdoor kunnen deze tenen scheef komen te staan. Een siliconen-prothese kan de weggehaalde teen vervangen (prothese). 

Manuele therapie

Door middel van manipulatieve technieken kunnen sommige scheefstanden of immobilisaties van gewrichten worden opgeheven. Twee met elkaar corresponderende botten worden gemanipuleerd zodat ze weer op de juiste wijze kunnen functioneren. 

Schoenmodificaties

Klachten kunnen constant aanwezig zijn of in bepaalde schoenen. In zo’n geval is het soms niet nodig om een therapie zoals een orthese of een zool constant te dragen, maar alleen in dat ene paar schoenen. In een dergelijk geval kan er worden overwogen om alleen in het betreffende paar schoenen een aanpassing te maken.
De pasvorm van een schoen kan ook worden geoptimaliseerd. Schoenen die op bepaalde plaatsen juist te nauw of stug zijn kunnen worden uitgeknobbeld of  licht opgerekt. 

Schoenadvies

Uw schoen moet geschikt zijn voor uw voeten en de juiste pasvorm hebben.

Diabetes screening

Risicoanalyse en advies ter preventie van wondjes. 

Reuma screening en behandeling

Screening van de voet op drukplekken en wondjes, (preventieve) behandeling van aanwezige drukplekken en behandeling van aanwezige wondjes.

Vilttherapieen

therapieen_vilttherapie.jpgVilt is een materiaal dat in verschillende dikten van natuurlijke viltvezels wordt gemaakt en op een plaklaag is bevestigd. Meestal wordt het vilt als een tijdelijke therapie gebruikt. Dit kan als het een probleem is wat snel kan genezen, maar ook als tijdelijke oplossing in afwachting op een definitieve voorziening.
Vilt is zeer geschikt om plaatsen van overdruk drukvrij te leggen. Als een plek is geïrriteerd, wordt rond de aangedane plek op de gezonde huid het vilt geplakt, zodat dit de druk opvangt en de aangedane plaats drukvrij ligt.
Omdat het vilt een zeer makkelijk verwerkbaar materiaal is en het direct kan worden aangebracht, is het inzetbaar voor legio aandoeningen, vaak afhankelijk van de creativiteit van de behandelend podotherapeut.

Taping

therapieen_taping.jpgMeestal legt een podotherapeut een taping of bandage aan in afwachting van de definitieve therapie. Door de techniek van tapen kunnen afzonderlijke spieren of spiergroepen en banden worden ontlast. Maar de podotherapeut kan ook een gewricht (tijdelijk) met een taping immobiliseren, bijvoorbeeld het grote teengewricht of de andere tenen bij een breuk of verstuiking. 

Nagelbeugel en nagelprothese

Orthonyxie of een nagelbeugel is een hulpmiddel dat op de nagel wordt bevestigd om een rondgegroeide nagel recht te maken of tijdelijk de verhoogde druk van de nagel in het gootje waar de nagel in ligt te verminderen.
therapieen_nagelbeugels.jpgNagels kunnen door repeterend stoten in de (sport)schoen, nauw sluitende (sport)schoenen, infecties, druk van andere tenen of een trauma kromgroeien. Dit hoeft niet tot problemen te leiden, maar soms geeft het wel klachten.
Om de druk op te heffen kan de nagel gedeeltelijk verwijderd worden, wat direct pijnvermindering geeft. Podotherapeuten geven hier niet de voorkeur aan, omdat dit vaak slechts een tijdelijke oplossing is. Als het kromgroeien een structureel probleem is, komen de problemen weer terug. Om een blijvende oplossing te bieden kan er een nagelbeugel worden gemaakt. Deze beugel heeft dezelfde werking als een beugel in de mond en dient om de oorspronkelijke vorm van de nagel weer terug te krijgen. 

Instrumentele behandeling

therapieen_instrumentele-behandeling.jpgHet verwijderen van eelt, likdoorns en het knippen van nagels (instrumentele behandeling) is in beginsel niet de taak van de podotherapeut, maar van de (medisch) pedicure. Meestal haalt de podotherapeut bij het eerste onderzoek het eelt op de pijnlijke plaats weg of behandelt een problematische nagel, waarna de therapie wordt toegepast. Als alles daarna onder controle is, wordt de patiënt voor het knippen van de nagels en/of verwijderen van eelt naar een pedicure (terug)verwezen of kan de patiënt de verzorging van de voeten zelf bijhouden.
Doordat de podotherapeut diverse soorten snijtechnieken heeft, alsmede zeer fijne apparatuur kan het weghalen van onregelmatigheden aan de huid en nagels vaak pijnloos en zonder bloeden gebeuren. 

Wondbehandeling

Bijv. bij mensen met diabetes mellitus of een reumatische aandoening. 

Voorlichting en advies

Hoe beter u weet wat goed is voor uw voeten, hoe beter u (preventieve) maatregelen kunt nemen.